Jean Vigo 1905 yılında doğmuş, anarşist bir militan olan babasını 12 yaşındayken kaybetmiş Fransız bir yönetmen. Gençlik yılları akciğer hastalıklarıyla boğuşmakla ve yatılı okullarda okumakla geçmiş, sonra bir sinemacı ile tanışmış ve 25 yaşında kendine bir kamera satın alarak film yapmaya başlamış. İki kısa filminden sonra bir diğer başyapıt sayılan Hal ve Gidiş Sıfır (Zero For Conduct, 1933) filmini yönetmiş, gerçi bu da orta metrajlı bir film sayılabilir, uzunluğu 40 dakika civarında. 1934 yılına gelindiğinde Jean Vigo ilk uzun metraj filmini yapmış: L'Atalante. Filmi yaptıktan bir sene sonra, 29 yaşındayken, tüberküloz hastalığına yakalanıp ölmüş. Vigo'nun filmleri anti-Fransız olmakla suçlanmış ve 1945 yılına kadar yasaklanmış. Filmlerinin değeri de bu senelerden sonra anlaşılmış ve Fransız Yeni Dalgası gibi birkaç akımın ilham perisi haline gelmiş. Bunlar Vigo'nun biyografik bilgileri; sinemasını tanımlamak için sadece iki sözcüğe ihtiyacımız var: Şiirsel gerçekçilik.

Film hakkında yazmadan önce şunu belirtiyim; filmi yaklaşık bir sene önce ablamı yurtdışında ziyarete gittiğimde izledim. Çok geç saatlerde, jet lag denen şeyin hala etkisindeyken. Bu yüzden sadece konusunu hatırlamak için imdb'ye başvurdum, itiraf ediyorum . Filmi tam olarak anımsayamasam da bana verdiği o haz duygusu halen taptaze.

L'Atalante'nin konusu kısaca şöyle: Yeni evli Julie ve Jean çifti bir gemiye taşınarak bir nevi bohem hayatı sürmek isterler. Gemide onlardan başka genç yaşta bir tayfa ile Jules adında yaşlı, garip bir kaptan(aslında kaptan asistanı diyebiliriz) vardır. Paris yakınlarında demir aldıklarında Julie nehir üstündeki yaşamdan bıkar ve Paris'te dolaşmak ister, koşullar el vermeyince Julie tek başına gider. IMDB'de daha fazlası da yazıyor, ama bu kadar yeter bence. Konuyu bilerek film izlemek, bana kalırsa, kötü bir huy.

L'Atalante filminde ilk rastladığım şey filmin içinde varolan temaların ve duyguların inanılmaz bir gerçeklikle bize sunulması, Vigo'nun bu duyguları sunarkenki tavırları ise kelimelerle anlatılamaz, adı üstünde zaten, şiirsel. Filmde her duyguya ait bir tepki, olay, diyalog yakalamak mümkün. En ilginç yanı ise Vigo'nun bize hüzünlü bir hikayeyi umut dolu bir dille anlatmak; aynen Jules'ün hayatı gibi, yalnız, kederli, hüzünlü ama her zaman umut dolu ve güleryüzlü. Bu arada Jules karakterinin, yaşam tarzı ve belki hayat felsefesi bağlamında, anarşizmi simgelediği de söylenebilir. Vigo da, babasının ardından, bir anarşist olarak anılmıştı zaten. Bu durum hemen akla alter-ego durumlarını getiriyor, biraz basitçe ve yüzeysel düşünürsek Jules'ün aslen Vigo'nun yansıması olduğunu söyleyebiliriz. Bu arada Jules'ü oynayan, sanırım aynı zamanda bir tiyatro oyuncusu olan, Michel Simon'un performansı o dönem için hayret verici güzellikle.

Filmin bana göre en şaşırtıcı kısmı ise 1934 yılında çevrilmiş olması. Bu dönemlerde çekilmiş ve başyapıt olarak anılan filmler genellikle zor kavranır. Bu filmler sinemanın en temel anlatım yollarının nasıl icat edildiğini gösterir bize, ama biz bu anlatım şekillerini sonradan bir sürü filmde gördüğümüz için anlamakta zorlanırız. L'Atalante'de durum böyle değil, en azından benim için. Filmin çekildiği yılı izlemeden bilmiyor olsam büyük ihtimalle tahminim 1950-1960 yılları arasında çevrilmiş olduğu olurdu, o da siyah-beyaz görüntüler olduğu için. Sanırım filmin pek eşi benzeri yok, acaip bir şekilde özgün ve kelimelerle anlatmaktan çok hissedilmesi, duyulması gereken bir film.

Not: L'Atalante nedir diye soruyorsanız, posterden anlaşıldığı üzere geminin ismidir. ( http://www.sinemafanatik.com/yabbse/index....;threadid=11729 )